Uzmanlardan uyarı: Sosyal medyada yaşlıları incitmeyin
içerik kodu

Yaşlıların aile içindeki ve toplumsal dünyadaki önemine ilişkin, AA muhabirinin sorularını yanıtlayan uzmanlar, bilhassa yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını sürecinde yaşlıları üzmemek icap ettiğini altını çizdi.

Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Prof. Dr. Nesrin Dilbaz, yaşlılarla temasa geçmenin en iyi yolunun onları aramak yada tertipli ziyaretler gerçekleştirmek bulunduğunu söylemiş oldu.

“Yaşlılar kendilerini çaresiz hissedebilir”

Dilbaz, toplumsal medyada ya da günlük yaşamda olsun yaşlıların kendilerini daha çaresiz hissedebileceği ve kolay incinebileceğini belirterek, “Daha çok ölüm korkusu yaşayabildikleri unutulmamalıdır. Bu hırçın ve kızgınlıkları da bu korkuyla ilintili olabilir. Yalnızken ölümün daha kolay gelebileceği endişesi de yalnız kalmak istememeleri altında yatan mühim nedendir. Dolayısıyla yaşlıları incitmemeli üzmemeliyiz.” diye konuştu.

Yaşlılarda koronavirüs salgını sürecinde müdahaleler ve önündeki engellere ilişkin Dilbaz, şunları söylemiş oldu:

“İzolasyon altındaki, bilişsel yetersizliği bulunan yada bunamadan mustarip yaşlı yetişkinler salgın esnasında ya da karantinadayken daha gerilmiş, öfkeli, tedirgin, içine kapalı, şüpheci olabilir. Bu süreçte yaşlılara aileler ve toplumsal destek sağlayabilecek kişiler aracılığıyla duygusal destek sağlanmalıdır. Bilişsel yetersizliği bulunan yada bulunmayan yaşlılara anlayabileceği dille olan biteni anlatın.”

Dilbaz, yaşlı bireylerin koronavirüse karşı daha savunmasız bulunduğunu dile getirerek, bağışıklık sistemleri daha zayıf ve yaşlı nüfusta Kovid-19 kaynaklı mortalite oranlarının daha yüksek bulunduğunu kaydetti.

“Yaşlılarımızla toplumsal temasın devam ettirilmesi mühim”

Orta ve ileri seviyede bunamadan mustarip kişilerin tıbbi ve günlük ihtiyaçlarının karantina süresince karşılanması icap ettiğini belirten Dilbaz, “Yaşlı bireylerin tıbbi gereksinimleri, lüzumlu ilaçlara erişimi de salgın esnasında karşılanmalıdır.” dedi.

Dilbaz, yaşlılara maske ve dezenfektan benzer biçimde önleyici malzemelerin, mal ve hizmetlerin dağıtımı, market alışverişi ve acil durumda erişilecek imkanlarının günlük yaşamdaki anksiyeteyi azaltabileceğini bildirdi.

Dilbaz, şunları kaydetti:

“Yaşlıların evde kalmalarının önemi değişik örneklerle anlatılarak kaygı ve endişeleri azaltılmalıdır. Devlet, kendilerini önemsediği ve korumak için her koşulda yanlarında olduğuna dair bir güvencedir. Evde kalan yaşlılarımızla telefonlaşma, mesajlaşma yada radyo kanalıyla toplumsal temasın devam ettirilmesi önemlidir. Toplumla, bilhassa toplumsal medya kullanmayanlarla, gelişmelere ilişkin temel bilgilerin paylaşılması ve ailelerinden ya da bakım verenlerinden ayrı kalanlara bakım-destek sunulması fazlaca önemlidir.”

“Yaşlıları incitecek video kayıtları asla doğru olmamıştır”

İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hasan Kamil Yılmaz da koronavirüs salgını sebebiyle yaşlıların sokağa çıkmamasını sağlamak icap ettiğini belirtti.

Yılmaz, sadece belli nedenlerden dolayı sokağa çıkan yaşlılarla ilgili insanların bazı videolar çekerek, onları alay mevzusu haline getirmelerinin, yaşlıları incitecek şekilde kullanmalarının hoş olmadığını altını çizdi.

Yaşlıların fazlaca daha kıymetli ve saygıya layık olduğuna işaret eden Yılmaz, konuşmasına şöyleki devam etti:

“Yüce dinimizde Efendimiz Hazretleri buyuruyor ki, ‘Büyüğümüze saygı göstermeyen, küçüğümüze acıma göstermeyen bizlerden değildir.’ Bizlere yakışan yaşlılara saygı, küçüklere şefkat ve acıma göstermektir. Dolayısıyla yaşlıları incitecek, alay mevzusu meydana getirecek video kayıtları ve tavırlar asla doğru olmamıştır.”

Içsel olarak yaşlıları incitecek her şeyin Tanrı’ın asla hoşuna gitmeyecek hareketlerden olduğuna vurgu icra eden Yılmaz, “Bu sebeple Cenabı Hak, yaşlıları, anne-baba seviyesindeki yaşları kemale ermiş insanları Kur’an-ı Kerim’de anlatırken onlara ‘Üf’ bile denilmemesini bizlere öğretiyor. Hal bu şekilde olunca onun ya da başkasının babası, ötekinin büyükbabası olan bir yaşlımızı bu şekilde hafife alacak, minik düşürecek şeylerden kaçınmalıyız.” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.

Yılmaz, “Efendimizin yapmış olduğu benzer biçimde ‘Veba bulunan yerdeyseniz dışarı çıkmayın yada bir yerde veba bulunduğunu haber almışsanız oraya girmeyin.’ tavsiyesine uyarak, koronavirüs bulunan şartlarda uygulanan dışarı çıkma sınırlandırmasına dikkat etmeliyiz.” diye konuştu.

“Toplumsal medyada bu tür videolara tepkimizi gösterelim”

Internasyonal Toplumsal Medya Derneği (USMED) Başkanı Said Ercan ise Türkiye’de koronavirüs vakasının görülmesinin arkasından yaşlıların odak noktasında bulunduğunu söylemiş oldu.

Toplumsal medyada kimi zaman iyi niyetle kimi zaman de yeni takipçi edinebilmek ve daha fazlaca izlenmek için yaşlıların kullanılmaya başlandığına işaret eden Ercan, “Yaşlı, bir evin demirbaşı, her şeyidir. Koronavirüsün onları hedef haline getirmesi toplumsal medyada trend oldu ve hepimiz yaşlılarla ilgili içerik üretmeye başladı. Toplumsal medyada gösterilen görüntülerde, kendisini görevli benzer biçimde gösterip yaşlıları azarlayanlar, onları ‘evde kal’ diye fırçalayanlar… Bunlar, yaşlılarımızı rencide eden davranışlardır.” ifadelerini kullandı.

Ercan, konuşmasını şöyleki tamamladı:

“Gençler artık yaşamı yaşlılardan doğrusu gerçek zeka ve deneyimden değil de suni zeka ve internetten öğreniyor. Koronavirüsle beraber bu tür alaycı videoların yayılması, yaşlıların yaşamı öğretmedeki rolünü bitirebiliyor. Yaşlılarımızı üzmeyelim, incitmeyelim. Onları arayalım ve ilgisiz bırakmayalım. Toplumsal medyada bu tür videolara da tepkimizi gösterelim.”

65 yaş üstü olanların dışarı çıkmaları sınırlandırılmıştı

İçişleri Bakanlığı, 65 yaş ve üstü olanlar ile kronik rahatsızlığı bulunanların ikametlerinden dışarı çıkmalarının, park, bahçe benzer biçimde açık alanlarda dolaşmalarının sınırlandırıldığını bildirmişti.

Sıhhat Bakanı Fahrettin Koca da İçişleri Bakanlığının 65 yaş ve üstü, ek olarak kronik rahatsızlığı olanlara sokağa çıkma sınırlandırması getirmesine ilişkin genelgesine uyulmasını isteyerek, “Bugünlerde çınarlar kolay devriliyor. Dışarı çıkmayın. Koronavirüs salgınında ölüm riski, yaş yükseldikçe fazlaca artıyor. Lütfen evde kalınca. İçişleri Bakanlığımızın 65 yaş ve üstü ek olarak kronik rahatsızlığı olanlara getirmiş olduğu sokağa çıkma sınırlandırmasına uyun.” çağrısında bulunmuştu.

AA